Murale w procesie kształtowania wielkomiejskiej przestrzeni publicznej poprzez sztukę

Autor: Malwina Balcerak

2026

Format B5

187 stron

Miękka oprawa

Książka poświęcona jest roli sztuki publicznej w przemianach współczesnych miast. Autorka analizuje, w jaki sposób murale – jako jedna z najbardziej widocznych form sztuki w przestrzeni miejskiej – wpływają na kształtowanie estetyki, znaczeń i funkcji wielkomiejskiej przestrzeni publicznej. Publikacja łączy refleksję teoretyczną z wynikami badań empirycznych, ukazując murale nie tylko jako element dekoracyjny, lecz także jako narzędzie komunikacji społecznej i kulturowej.

W części teoretycznej przedstawiono współczesne rozumienie sztuki publicznej oraz murali, ich miejsce w przestrzeni miejskiej, a także relacje z pokrewnymi zjawiskami, takimi jak graffiti czy street art. Autorka omawia również kulturowy wymiar przestrzeni publicznej i procesy, które doprowadziły do rosnącej obecności sztuki w miastach. Szczególną uwagę poświęcono koncepcji artyfikacji przestrzeni, czyli procesowi nadawania przestrzeni publicznej nowych znaczeń poprzez działania artystyczne.

Kolejne rozdziały koncentrują się na ewolucji relacji między sztuką publiczną a przestrzenią miejską oraz na funkcjach, jakie murale mogą pełnić w wielkomiejskim krajobrazie. Pokazano, że murale mogą wpływać na estetykę otoczenia, budować lokalną tożsamość, upamiętniać wydarzenia i postacie, a także inicjować dialog społeczny.

W części empirycznej książki autorka rekonstruuje proces powstawania murali w przestrzeni miejskiej – od inicjatywy i koncepcji, przez przygotowanie i realizację, aż po promocję i funkcjonowanie dzieła w przestrzeni publicznej. Analizuje także rolę różnych uczestników tego procesu, takich jak artyści, instytucje publiczne, organizacje kultury czy mieszkańcy.

Publikacja zawiera również wyniki badań dotyczących odbioru murali przez użytkowników przestrzeni miejskiej oraz ich lokalnego zakorzenienia. Analizy te pokazują, jak murale są postrzegane przez mieszkańców i jakie elementy decydują o ich znaczeniu w danym miejscu.

Książka stanowi wartościowe opracowanie dla badaczy miasta, kultury i sztuki, a także dla urbanistów, animatorów kultury oraz wszystkich zainteresowanych rolą sztuki w przestrzeni publicznej współczesnych miast.

Spis treści

Podziękowania

1. Wstęp

2. Podstawowe ustalenia terminologiczne – współczesne rozumienie sztuki publicznej i murali

3. Kulturowy wymiar przestrzeni publicznej i jej kształtowanie poprzez sztukę

4. Ewolucja relacji sztuki publicznej i murali z przestrzenią publiczną

5. Proces tworzenia murali w wielkomiejskiej przestrzeni publicznej

6. Lokalne zakorzenienie murali w wielkomiejskiej przestrzeni publicznej w opinii jej użytkowników

7. Zakończenie

Literatura

Załączniki